چه تغییراتی گارانتی خودرو را باطل میکند؟
برخی تغییرات ساده پس از تحویل خودرو، از نگاه خودروسازان میتواند به معنای ابطال یا محدود شدن گارانتی باشد؛ موضوعی که همواره محل اختلاف میان مالکان خودرو و شبکه خدمات پس از فروش بوده است.
به گزارش خودران، در حالی که قرار است گارانتی خودرو خیال خریدار را از بابت نقصهای فنی راحت کند، در عمل برخی تغییرات ساده پس از تحویل خودرو میتواند از نگاه شرکتهای خودروساز به معنای ابطال یا محدود شدن گارانتی باشد؛ موضوعی که سالهاست میان مالکان خودروها و شبکه خدمات پس از فروش محل اختلاف بوده و گاه به بهانهای برای لغو یا محدود شدن خدمات پس از فروش تبدیل شده است.
موضوع گارانتی خودرو و شرایط ابطال آن همواره میان خودروسازان، شبکه خدمات پس از فروش و مالکان خودروها محل بحث بوده است. بسیاری از خریداران انتظار دارند محصولی که خریداری کردهاند تا مدت مشخصی تحت پوشش گارانتی باقی بماند و در صورت بروز نقصهای ناشی از تولید یا مونتاژ، بدون پرداخت هزینه تعمیر شود.
با این حال در عمل مشاهده میشود که برخی تغییرات در خودرو پس از تحویل میتواند از دیدگاه شرکت سازنده یا نمایندگیهای خدمات پس از فروش به عنوان دلیلی برای ابطال یا محدود شدن گارانتی تلقی شود.
گارانتی یا ضمانتنامه در تعریف ساده تعهدی است که شرکت تولیدکننده یا عرضهکننده در قبال کیفیت محصول ارائه میدهد. بر اساس این تعهد اگر در مدت مشخصی نقصی ناشی از تولید یا قطعات معیوب در خودرو وجود داشته باشد، شرکت موظف است آن را بدون دریافت هزینه برطرف کند.
با این حال این تعهد معمولاً بدون شرط نیست و خودروسازان برای جلوگیری از سوءاستفاده یا بروز مشکلات فنی ناشی از دستکاری خودرو، مجموعهای از محدودیتها را در قراردادهای گارانتی درج میکنند. استفاده از قطعات غیراستاندارد، تغییر در سیستمهای فنی خودرو، دستکاری سیمکشی برق یا نصب تجهیزات خارج از شبکه مجاز از جمله مواردی است که در بسیاری از قراردادها میتواند به لغو ضمانتنامه منجر شود.
تغییر رینگ، لاستیک و شیشه دودی؛ موارد پرچالش
یکی از مواردی که همواره محل اختلاف میان مالکان خودرو و نمایندگیها بوده، تغییر رینگ و لاستیک است. از نگاه برخی خودروسازان، تغییر سایز یا مشخصات تایر و رینگ میتواند فشار وارد بر سیستم تعلیق، فرمان یا برخی قطعات متحرک را تغییر دهد و در بلندمدت موجب بروز آسیبهای فنی شود. به همین دلیل در برخی موارد مشاهده چنین تغییراتی توسط نمایندگیها میتواند به محدود شدن یا حتی ابطال خدمات گارانتی منجر شود.
شیشه دودی نیز یکی از رایجترین تغییراتی است که مالکان خودرو برای کاهش تابش نور خورشید، افزایش حریم خصوصی یا زیبایی ظاهری خودرو انجام میدهند. با توجه به شرایط جغرافیایی و شدت تابش نور در بسیاری از شهرهای ایران، این تغییر برای برخی مالکان توجیهپذیر به نظر میرسد.
با این حال در برخی موارد گفته میشود استفاده از شیشه دودی با درصد تیرگی بالا میتواند از نظر ایمنی یا دید راننده مشکلساز باشد. در چنین شرایطی علاوه بر ثبت تخلف رانندگی توسط پلیس، برخی شرکتها ممکن است آن را در زمره تغییرات خودرو قرار دهند؛ هرچند برخی معتقدند چنین تغییری ارتباطی با خرابیهای فنی خودرو ندارد.
تجهیزات برقی و سیستم صوتی
تغییرات در سیستم صوتی، تجهیزات برقی یا حتی نصب دزدگیر نیز از دیگر موارد اختلاف است. نصب این تجهیزات معمولاً نیازمند تغییر در سیمکشی خودرو یا ایجاد بار الکتریکی اضافی روی باتری و دینام است. اگر این تغییرات به صورت غیراصولی انجام شود، احتمال بروز مشکلاتی مانند اتصال کوتاه، خرابی سیستم برق یا آسیب به قطعات الکترونیکی وجود دارد.
به همین دلیل شرکتهای خودروساز معمولاً تأکید دارند که چنین تجهیزاتی در شبکه رسمی خدمات پس از فروش نصب شود تا ضمانتنامه خودرو باطل نشود.
حتی کفپوش هم میتواند مسئلهساز شود
از دیگر موارد مطرح، نصب کفپوشهای غیراستاندارد است. هرچند این تغییر از نظر فنی حساسیت بسیار کمتری دارد، اما اگر کفپوش مانع حرکت کامل پدالها شود یا به سیمکشی و سنسورهای داخلی فشار وارد کند، ممکن است مشکلساز شود. در غیر این صورت بسیاری از کاربران معتقدند محدودیت شدید در چنین مواردی منطقی نیست.
چرا خودروسازان سختگیری میکنند؟
از دیدگاه خودروسازان، یکی از دلایل اصلی این سختگیریها دشواری تشخیص منشأ خرابی در زمان بروز مشکل است. زمانی که خودرو دچار تغییرات مختلف شده باشد، تعیین اینکه نقص ایجادشده ناشی از عیب تولید است یا نتیجه تغییرات انجامشده توسط مالک، پیچیدهتر میشود.
همچنین گارانتی برای شرکتها هزینهبر است و اگر خودرو با قطعات یا تجهیزات غیراستاندارد دستکاری شده باشد، احتمال افزایش هزینههای تعمیرات تحت گارانتی نیز وجود دارد.
با این حال این رویکردها با انتقادهایی نیز همراه است. برخی معتقدند در مواردی تغییر در یک بخش خاص به ابطال کلی گارانتی خودرو منجر میشود، در حالی که ممکن است ارتباطی با سایر بخشها نداشته باشد. به عنوان مثال اگر تغییری باعث بروز مشکل در یک قطعه خاص شود، منطقیتر آن است که تنها گارانتی همان بخش محدود شود نه کل خودرو.
همچنین نبود شفافیت کافی در شرایط گارانتی و توضیح ندادن دقیق این شرایط به خریداران از دیگر عواملی است که میتواند به نارضایتی مصرفکنندگان منجر شود.
از سوی دیگر برخی فعالان معتقدند بخشی از این محدودیتها به ساختار اقتصادی خدمات پس از فروش نیز مربوط است. الزام مشتریان به استفاده از قطعات رسمی و مراجعه به نمایندگیهای مجاز میتواند علاوه بر حفظ استاندارد فنی، منبع درآمدی برای شبکه خدمات نیز باشد.
تجربه بسیاری از بازارهای جهانی نشان میدهد اصل وجود محدودیت در گارانتی امری پذیرفتهشده است، اما معمولاً تأکید میشود که این محدودیتها باید متناسب با نوع تغییر و ارتباط آن با خرابی ایجادشده باشند. در واقع اگر تغییری در خودرو انجام شده اما ارتباطی با نقص مورد ادعا نداشته باشد، ابطال کامل گارانتی از منظر حقوق مصرفکننده قابل دفاع نیست.
در نهایت موضوع ابطال گارانتی خودرو پس از انجام برخی تغییرات، مسئلهای چندبعدی است که در تقاطع ملاحظات فنی، ایمنی، حقوق مصرفکننده و منافع اقتصادی شرکتهای خودروساز قرار دارد. بسیاری معتقدند محدود شدن گارانتی تنها به بخشهای مرتبط با تغییرات انجامشده میتواند راهکاری باشد که هم نگرانی خودروسازان را کاهش دهد و هم انتقاد خریداران را کمتر کند.
منبع: ایسنا
