واکاوی مصوبه شورای رقابت و آینده ناامن بازار خودرو
مصوبه ۸۳۶ شورای رقابت با حذف حمایتهای قیمتی در قراردادهای پیشفروش خودروهای مونتاژی، ریسک نوسانات ارزی و هزینههای تولید را مستقیماً به دوش خریداران منتقل کرد؛ تصمیمی که اگرچه شامل قراردادهای قبلی نمیشود، اما آینده بازار پیشفروش را با ابهام و بیاعتمادی مواجه کرده است.
به گزارش خودران، بازار خودرو ایران طی سالهای اخیر بیش از هر زمان دیگری به بازاری مبتنی بر «ریسک» تبدیل شده است. در این میان، مصوبه ۸۳۶ شورای رقابت به عنوان یکی از مهمترین تصمیمات اخیر، معادلات میان خودروسازان مونتاژی و خریداران را به طور کامل تغییر داد.
حذف سپر حمایتی قیمت
پیش از این، طبق بند ۴۷۳، خریداران در قراردادهای پیشفروش تا حدودی در برابر افزایش قیمتها مصون بودند و مبلغ پرداختی اولیه تحت تأثیر جهشهای قیمتی قرار نمیگرفت. اما با مصوبه جدید، این سپر حمایتی حذف شده است. اگرچه در ابتدا نگرانیهایی مبنی بر عطفبهماسبق شدن این مصوبه وجود داشت، اما شورای رقابت رسماً اعلام کرد که این تغییرات تنها شامل قراردادهای جدید میشود و قراردادهای قبلی مشمول افزایش قیمت نخواهند بود.
انتقال ریسک از خودروساز به مصرفکننده
کارشناسان معتقدند این تصمیم، بخشی از ریسک اقتصادی ناشی از نوسانات ارزی و هزینههای تولید را از دوش خودروسازان برداشته و به مصرفکنندگان منتقل کرده است. شورای رقابت استدلال میکند که به دلیل وابستگی مستقیم خودروهای مونتاژی به ارز، تثبیت قیمت برای تولیدکننده در شرایط فعلی ممکن نیست. با این حال، نتیجه عملی این استدلال برای خریدار، ورود به یک قرارداد نامشخص است که در آن قیمت نهایی تا زمان تحویل خودرو، غیرقابل پیشبینی باقی میماند.
بیاعتمادی؛ سد راه پیشفروش خودرو
پیامد مستقیم این مصوبه، کاهش قدرت پیشبینی در بازار است. بسیاری از خریداران که تجربه تلخی از تاخیر در تحویل و تغییر ناگهانی قیمتها دارند، اکنون نسبت به طرحهای پیشفروش تردید جدی پیدا کردهاند. فعالان بازار پیشبینی میکنند که اگر این روند ادامه یابد، شاهد افت تقاضا در بخش پیشفروش خواهیم بود؛ چراکه خریداران ترجیح میدهند برای کاهش ریسک خود، به سراغ بازار آزاد و خودروهای آماده تحویل بروند، حتی اگر مجبور به پرداخت هزینه بیشتری شوند.
ضرورت حل ریشهای مشکلات تولید
منتقدان مصوبه شورای رقابت تأکید دارند که انتقال فشار اقتصادی به مصرفکننده، راهحلی موقت و نه درمانی ریشهای است. به اعتقاد آنها، تا زمانی که صنعت خودروی کشور به شدت وابسته به واردات و نوسانات ارزی باقی بماند، حذف حمایتها تنها فضای بیاعتمادی را عمیقتر کرده و بازار خودرو را بیش از پیش به سمت رکود و نااطمینانی سوق میدهد.
در نهایت، فضای جدید پیشفروش خودروهای مونتاژی نشان میدهد که خریدار امروز بیش از گذشته باید بهای بیثباتیهای اقتصادی را از جیب خود پرداخت کند؛ واقعیتی که میتواند ساختار فروش خودروسازان را در ماههای آینده با چالشی جدی مواجه سازد.
منبع: تسنیم
