پیام خطرناک جایگزینی نفت ونزوئلا و ایران به بازار خودرو
تصمیم اخیر دولت ترامپ برای لغو بخشی از تحریمهای ونزوئلا، آغاز مرحله تازهای از رقابت انرژی جهانی است که میتواند مستقیماً بر اقتصاد ایران، منابع ارزی و در نهایت بازار خودرو تأثیر بگذارد. جایگزینی نفت ونزوئلا با نفت ایران، زنجیرهای از پیامدهای تورمی و تولیدی را شکل میدهد که مصرفکننده ایرانی نخستین قربانی آن خواهد بود.
به گزارش خودران، تصمیم تازه دولت ترامپ برای لغو بخشی از تحریمهای ونزوئلا پس از دخالت نظامی و کنار زدن دولت مادورو، صرفاً یک چرخش سیاسی نیست؛ بلکه پروژهای اقتصادی و امنیتی برای بازگرداندن منابع عظیم نفت این کشور به مدار فروش تحت کنترل آمریکا محسوب میشود. ترامپ در اظهارات اخیر خود، از جایگزینی نفت ونزوئلا به جای نفت ایران در سبد وارداتی هند سخن گفت؛ هشداری آشکار برای تهران که بیتوجهی به آن هزینههای سنگینی در پی خواهد داشت.
چراغ سبز نفتی آمریکا و بازچینی بازار انرژی جهانی
هند یکی از مشتریان مهم نفت ایران بود و در دوران اوج تحریمها، همواره از نبود جایگزین واقعی برای نفت ایران و روسیه سخن میگفت. اما اکنون با چراغ سبز واشنگتن به واردات نفت ونزوئلا، این استدلال در حال فروپاشی است. توافقهای احتمالی آمریکا با هند و چین باعث کاهش سهم ایران از بازار جهانی نفت، محدود شدن کانالهای فروش و افت درآمدهای ارزی خواهد شد.
وابستگی مستقیم صنعت خودرو به منابع ارزی
کاهش درآمد ارزی دولت دقیقاً در نقطهای اثر میگذارد که اقتصاد ایران بیشترین آسیبپذیری را دارد: بازار خودرو. وابستگی صنعت خودرو به ارز، چه در بخش تولید داخلی و چه در تأمین خودرو و قطعات وارداتی، به این معناست که هر دلار از دسترفته در بازار نفت، فشار مضاعفی بر نرخ ارز وارد میکند؛ و هر جهش ارزی، بهطور مستقیم هزینه تولید، قیمت قطعات، تیراژ و قیمت نهایی خودرو را افزایش میدهد.
کاهش توان مدیریت بازار به زیان مصرفکننده
افت درآمدهای ارزی به معنای کاهش قدرت سیاستگذار در کنترل بازار نیز هست. دولت یا باید به سرکوب دستوری قیمتها متوسل شود ــ که نتیجهاش زیان انباشته بیشتر خودروسازان است ــ یا بازار را رها کند تا قیمتها با واقعیت جدید تطبیق یابند؛ واقعیتی که تقریباً همیشه به زیان مصرفکننده تمام میشود.
تشدید تقاضای سفتهبازانه
زمانی که فعالان اقتصادی شاهد کاهش منابع ارزی و تنگ شدن جای ایران در زنجیره انرژی جهانی هستند، خودرو بار دیگر به کالای سرمایهای تبدیل میشود. این رویکرد، تقاضای سفتهبازانه را تشدید کرده، فاصله قیمت کارخانه و بازار را افزایش میدهد و هر گونه وعده تنظیمگری را بیاثر میکند.
بازار خودرو؛ آینه بیرحم سیاست نفتی
در نظم جدید انرژی، کشورهایی که از مدار فروش خارج میشوند، سریعاً جایگزینپذیر خواهند بود؛ حتی اگر جایگزین همان کشوری باشد که تا دیروز تحت شدیدترین تحریمها بود. اگر ایران نتواند مسیرهای پایدار صادرات نفت و بازارهای جایگزین خود را تثبیت کند، پیامدهای این حذف نهفقط در آمار نفتی، بلکه در قیمت خودرو، قدرت خرید خانوار و سطح اعتماد عمومی نمود پیدا خواهد کرد.
بازار خودرو ایران اولین قربانی جنگ اقتصادی طراحیشده از سوی آمریکا است. هر افت جدید در درآمدهای نفتی، چرخه گرانی خودرو، فشار بر واردات قطعات و فرسایش اعتماد مصرفکنندگان را تسریع میکند. این تحولات، نشانه آن است که جنگ انرژی جهانی فقط در خارک و ونزوئلا جریان ندارد؛ بازتاب آن در خیابانهای ایران و ویترین بازار خودرو نیز دیده میشود.
منبع: اسب بخار