قانون تازه چین بازی خودروهای برقی را عوض میکند
چین از ابتدای سال ۲۰۲۶ اجرای نخستین استاندارد اجباری مصرف انرژی خودروهای سواری تمام برقی در جهان را آغاز میکند؛ مقرراتی که با سختگیری ۱۱ درصدی نسبت به چارچوب قبلی، میتواند مسیر توسعه خودروهای برقی را در بازار داخلی و جهانی تغییر دهد.
به گزارش خودران، چین در آستانه اجرای یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین مقررات تاریخ صنعت خودروهای برقی قرار دارد؛ مقرراتی که برای نخستین بار مصرف انرژی خودروهای سواری تمامبرقی را بهصورت مستقیم، مشخص و دارای ضمانت حقوقی تحت کنترل قرار میدهد. بر اساس گزارش تلویزیون مرکزی چین، این استاندارد ملی جدید از اول ژانویه ۲۰۲۶ برابر با ۱۱ دی ۱۴۰۴ اجرایی خواهد شد.
استاندارد جدید با عنوان رسمی «آستانههای مصرف انرژی خودروهای برقی، بخش اول: خودروهای سواری» جایگزین چارچوب پیشین میشود که تاکنون صرفاً ماهیت توصیهای داشت و فاقد الزام قانونی بود. از سال ۲۰۲۶ به بعد، تمامی خودروهای سواری تمامبرقی جدید باید بهطور کامل با این استاندارد منطبق باشند؛ در غیر این صورت، امکان ادامه تولید و بهرهمندی از مشوقهای دولتی برای آنها وجود نخواهد داشت.
نهادهای تنظیمگر چینی اعلام کردهاند سقفهای مجاز مصرف انرژی در این استاندارد، بر اساس وزن خالص خودرو، معماری قوای محرکه، مشخصات فنی و شاخصهای کلیدی مهندسی تعیین شده است. به گفته مقامات، مقادیر نهایی پس از بررسی گسترده وضعیت فعلی بازار، توان بالقوه فناوریهای بهینهسازی مصرف انرژی، ملاحظات کنترل هزینه تولید و عملکرد واقعی خودروهای بزرگ و سنگین استخراج شدهاند.
بررسیها نشان میدهد استاندارد جدید نسبت به نسخه پیشنهادی پیشین، حدود ۱۱ درصد سختگیرانهتر شده است. این موضوع بهویژه برای خودروهای سنگینتر میتواند چالشبرانگیز باشد و بسیاری از مدلهای فعلی را ناچار به اعمال اصلاحات فنی و ارتقای بهرهوری انرژی کند؛ اصلاحاتی که از سال آینده برای بقا در بازار چین اجتنابناپذیر خواهند بود.
بر اساس اسناد منتشرشده، برای خودروهای سواری تمامبرقی با وزن خالص نزدیک به دو تُن، حداکثر مصرف انرژی مجاز ۱۵.۱ کیلوواتساعت در هر ۱۰۰ کیلومتر تعیین شده است. مقامات چینی تأکید کردهاند در صورت اجرای صحیح بهینهسازیهای فنی، خودروها میتوانند بدون افزایش ظرفیت باتری، بهطور متوسط حدود ۷ درصد افزایش برد حرکتی را تجربه کنند؛ موضوعی که نشان میدهد تمرکز اصلی این استاندارد بر ارتقای بهرهوری سیستمهاست، نه افزایش اندازه باتری و هزینه تولید.
در متن استاندارد تأکید شده بهبود مصرف انرژی باید در سطح کل سامانه خودرو محقق شود؛ از بهینهسازی موتور الکتریکی و اینورتر گرفته تا ارتقای سامانه مدیریت حرارتی، کاهش تلفات سیستمهای الکتریکی، بهبود آیرودینامیک بدنه و توسعه نرمافزارهای هوشمند کنترل مصرف انرژی. این رویکرد به خودروسازان اجازه میدهد مسیر نوآوری فنی را حفظ کرده و با راهکارهای متنوع مهندسی به الزامات جدید پاسخ دهند.
دامنه اجرای این استاندارد در مرحله نخست صرفاً به خودروهای سواری تمامبرقی محدود شده و شامل خودروهای پلاگین هیبرید یا مدلهای مجهز به افزایشدهنده برد حرکتی (EREV) نمیشود. با این حال، سیاستگذاران چینی همزمان از تدوین الزامات سختگیرانهتر برای سایر خودروهای انرژی نو خبر دادهاند تا جهتگیری کلی صنعت به سمت بهرهوری بالاتر و مصرف انرژی کمتر تقویت شود.
یکی از مهمترین ابعاد این سیاست، پیوند مستقیم استاندارد مصرف انرژی با مشوقهای مالیاتی است. وزارت صنعت و فناوری اطلاعات، وزارت دارایی و سازمان امور مالیاتی چین اعلام کردهاند از سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، تنها خودروهای سواری تمامبرقی که با استاندارد اجباری جدید مطابقت داشته باشند، مشمول معافیت مالیات خرید خواهند شد.
بر این اساس، خودروهایی که تا پایان سال ۲۰۲۵ در فهرست رسمی معافیت مالیاتی قرار دارند و الزامات جدید را رعایت میکنند، به فهرست سال ۲۰۲۶ منتقل خواهند شد؛ اما مدلهای غیرمنطبق، ممکن است از این فهرست حذف شوند و بخش مهمی از مزیت رقابتی خود را در بازار از دست بدهند.
تحلیلگران معتقدند خودروسازان بزرگی مانند بیوایدی و جیلی، که طی سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای روی بهینهسازی مصرف انرژی انجام دادهاند، فشار کمتری از این استاندارد متحمل خواهند شد. در مقابل، خودروهای سنگینتر و کمبازدهتر یا باید تحت ارتقاهای عمیق فنی قرار گیرند یا بهطور کامل از چرخه تولید حذف شوند.
در مجموع، اجرای نخستین استاندارد الزامآور مصرف انرژی خودروهای برقی در جهان میتواند رقابت در صنعت خودروی چین و حتی بازارهای صادراتی را وارد مرحلهای تازه کند؛ مرحلهای که در آن مصرف انرژی کمتر، بهرهوری بالاتر و مهندسی دقیقتر به معیارهای اصلی بقا و موفقیت خودروسازان تبدیل میشوند.