بحران قطعهسازی تولید خودرو را زمینگیر کرد
شاخصهای صنعتی از تشدید بحران تأمین قطعات در خودروسازی کشور خبر میدهند؛ کاهشی کمسابقه در خرید مواد اولیه که مستقیماً تولید و فروش دو خودروساز بزرگ را تحت فشار قرار داده است.
به گزارش خودران، بررسی دادههای مالی نشان میدهد گروه سایپا در نهماهه نخست سال حدود ۷۲ هزار میلیارد تومان برای خرید مواد اولیه و قطعات هزینه کرده که نسبت به ۹۶ هزار میلیارد تومان مدت مشابه سال گذشته، کاهش حدود ۲۵ درصدی را ثبت کرده است. پارسخودرو نیز با شرایط مشابهی روبهرو بوده و هزینه خرید مواد اولیه این شرکت از ۲۱.۳ هزار میلیارد تومان به ۱۶.۲ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ افتی نزدیک به ۲۴ درصد که مستقیماً اجرای برنامههای تولید را مختل کرده است.
کاهش شدید تأمین قطعات باعث شده بخشی از خودروها بهصورت ناقص تولید شوند تا عقبماندگی تولید تا حدی جبران شود. این وضعیت در نهایت بر عملکرد کلی سه خودروساز بزرگ کشور اثر گذاشته و تولید آنها را حدود ۴.۸ درصد و فروش را ۶.۶ درصد در نهماهه نخست سال کاهش داده است. در این میان، ایرانخودرو برخلاف دو رقیب خود توانسته تولید و فروش را حدود ۱۷ درصد افزایش دهد و فشار اصلی بحران بر سایپا و پارسخودرو متمرکز شده است.
ریشه این بحران را باید در دو عامل اصلی جستوجو کرد؛ بدهیهای انباشته خودروسازان به قطعهسازان و نوسانات شدید نرخ ارز. بدهیهای سنگین، توان مالی قطعهسازان را تضعیف کرده و آنها را در تحویل قطعات محتاطتر ساخته است. همزمان، رشد نرخ دلار هزینه واردات مواد اولیه و قطعات خارجی را بهطور محسوسی افزایش داده و زنجیره تأمین را با اختلال جدی مواجه کرده است.
در مورد پارسخودرو، قیمتگذاری دستوری، تورم و نوسانات ارزی نقش اصلی را در شکلگیری بحران ایفا کردهاند. اما در سایپا، علاوه بر این عوامل مشترک، فشار مالی پروژه شاهین نیز نقدینگی شرکت را کاهش داده و امکان خرید مواد اولیه را محدود کرده است. ادامه این روند، تحقق برنامههای تولید را با تردید جدی مواجه کرده و نگرانیها از افزایش ناترازی عرضه و تقاضا در بازار خودرو را تشدید کرده است.